Waarom verdienen we geld (en lijkt het nooit genoeg)?

Waarom verdienen we geld (en lijkt het nooit genoeg)?

De afgelopen jaren heb ik me vaak afgevraagd wat geld betekent voor mij. En ik ben erachter dat de betekenis niet alleen door de jaren heen verandert, maar ook dat ik me steeds bewuster ben van mijn drijfveren om geld te verdienen.

Geld hebben en verkrijgen betekent voor iedereen wat anders en hangt sterk af van jouw persoonlijke situatie. Ook voor mij.

Vroeger betekende het vooral dat ik doormiddel van geld, voor het eerst op eigen benen kon staan. Ik kon hierdoor op mezelf gaan wonen. Daarna was ik vooral bezig om er meer “spullen” van te kunnen betalen.

En nu, doordat ik me bewuster ben van mijn uiteindelijke doel en de mogelijkheden, heeft geld voornamelijk een rol bij het kunnen werken naar meer vrijheid. Geld kan in de toekomst zodoende voor mij meer tijd kopen, doordat een passief inkomen ervoor moet zorgen dat ik minder actief hoef te werken.

Ondanks dat het voor iedereen weer iets anders zal betekenen en vertegenwoordigen, ben ik toch op zoek gegaan om de rol en het belang van geld samen te vatten in een aantal categorieën.

Behoeften en de theorie van Maslow

Dit heb ik gedaan met behulp van de theorie van Maslow. Abraham Maslow was een Amerikaans psycholoog in de twintigste eeuw en de grondlegger van de “theorie van de toenemende behoefte” ofwel de “hiërarchie van menselijke behoeften”.

Maslow stelde dat, om je als mens positief te kunnen ontwikkelen, er aan een aantal fundamentele menselijke behoeften voldaan moet worden. Deze menselijke behoeften werkte hij uit tot een model met vijf hiërarchische niveaus, weergegeven als piramide.

De vijf niveau’s kun je als volgt zien:

1. Fysiologische behoeften

Op het eerste niveau vind je de behoeften waar we als mens allen aan bloot gesteld worden. Denk hierbij aan:

  • Eten & drinken
  • Ademen
  • Kleding
  • Onderdak
  • Beweging en seks

2. Bestaanszekerheid en veiligheid

Een niveau erboven vinden we de behoefte aan fysieke en psychologische zekerheid en veiligheid. Je kunt hierbij denken aan:

  • Financiële zekerheid
  • Gezondheid en welzijn
  • Vrij van geweld en ongelukken

Samen met het eerste niveau, vormen deze twee niveau’s de basisbehoeften van een mens.

3. Sociale behoeften

De sociale behoeften in de hiërarchie van Maslow omvatten zaken als liefde, acceptatie en erbij horen. Op dit niveau wordt ons gedrag voornamelijk bepaald door het hebben van en omgaan met emotionele relaties.

  • De behoefte om erbij te horen
  • Familie en vriendschappen
  • Romantische relaties
  • Sociale groepen, zoals sportclubs en collega’s

Het is belangrijk voor ons om ons geliefd te voelen en ergens bij te horen, zodat we niet eenzaam worden. Eenzaamheid is iets anders dan “alleen zijn” en heeft doorgaans een negatief effect op onze kans om verder te willen leven.

4. Waardering & erkenning

Het vierde niveau van Maslow heeft betrekking op onze behoefte aan waardering, respect, erkenning en omvat o.a.:

  • Eigenwaarde
  • Zelfliefde en zelfrespect
  • Status en reputatie
  • Het gevoel hebben iets te betekenen in de wereld

Mensen die bijvoorbeeld zelfliefde en eigenwaarde hebben, zullen zich veelal zelfverzekerd voelen en minder externe validatie nodig te hebben. Mensen die dit missen, kunnen gevoelens van minderwaardigheid ontwikkelen.

Niveau’s 3 en 4 samen, vormen binnen Maslow’s hiërarchie de psychologische behoeften van een mens.

5. Zelfactualisatie

Bovenin de hiërarchie van Maslow vind je de behoefte aan zelfactualisatie, wat verwijst naar de menselijke behoefte om zijn of haar volledige/uiteindelijke potentieel te realiseren.

Oftewel: doen wat je voelt dat jouw roeping is.

Mensen die zichzelf actualiseren zijn zelfbewust, houden zich bezig met persoonlijke groei, zijn minder betrokken bij de mening van anderen en zijn gefocust op het bereiken en maximaliseren van hun potentieel.

Wat hebben deze behoeften te maken met geld?

Wat mij betreft veel of zelfs alles! Om in de bovenstaande behoeften te kunnen voorzien, heb je in veel gevallen gewoon geld nodig in de huidige samenleving.

Om de rol van geld te bepalen, ben ik gaan kijken wat mijn behoeften en die van vele mensen zijn, op basis van bovenstaande niveau’s. En vervolgens probeer ik hier de noodzaak van geld aan te koppelen.

Basisbehoeften (niveau 1 + 2)

Om in de huidige tijd echt in basisbehoeften te kunnen voorzien, heb je volgens mij geld nodig voor o.a.:

  • Onderdak: huur, gas, water, licht
  • Eten en drinken: boodschappen
  • Gezondheid: Zorgverzekering
  • Connectie: communicatiemiddelen zoals een telefoon
  • Financiële zekerheid: een (vaste) baan, spaargeld, een bankrekening

Psychologische behoeften (niveau 3 + 4)

En daarna is wat mij betreft alles onder te verdelen in zaken waar je geld aan uitgeeft om OF jouw basisbehoeften te upgraden of om nieuwe ervaringen of spullen aan te schaffen:

  • Relaties, vrienden, familie: cadeaus, etentjes, weekendjes weg, festivals etc.
  • Status, eigenwaarde, reputatie: groter huis, dure merkkleding, mooie(re) auto, nieuwste gadgets etc.
  • Erbij horen: doen wat anderen doen, kopen wat anderen kopen (of mooier en beter). Dit wordt ook wel “Keeping up with the Joneses” genoemd.

Zelfactualisatie (niveau 5)

Om uiteindelijk jouw maximale potentie te kunnen bereiken, zul je onder andere geld uitgeven aan bijvoorbeeld boeken, cursussen, trainingen en opleidingen.

Maar ook actief willen investeren en sparen om zo meer mogelijkheden en keuzevrijheden te creëren voor jezelf.

Nodig hebben versus willen hebben

Voor mij is duidelijk dat er een verschil is in een behoefte welke voorziet in iets dat ik nodig heb versus wat ik wil hebben. Je hebt bijvoorbeeld eten nodig om te overleven, maar uit eten weer niet.

Kleding heb je nodig, maar dure merkkleding weer niet. Om fysiek (basisbehoefte) te overleven kun je dus prima af met een goedkope, merkloze trui. Maar om psychologisch te “overleven” kun je de behoefte hebben om dure merken te willen kopen.

Om bereikbaar te zijn kun je volstaan met een goedkope telefoon en abonnement. Maar omwille van psychologische behoeften, zul je het gevoel kunnen krijgen dat je de nieuwste iPhone moet hebben.

Dit geldt voor heel veel dingen. En ik denk dat het verschil in deze “wants” en “needs” hetgeen is wat voor velen een gevoel van schaarste (wanneer je het niet kunt betalen) op kan roepen.

En daarbij dus ook de behoefte om erbij te moeten horen. En dus de behoefte om hier meer geld aan uit te geven.

Conclusie: waarom verdienen we geld?

Voor mij is de afgelopen jaren duidelijker geworden waarom ik geld verdien. Om te kunnen betalen wat ik:

  • Fysiologisch nodig heb: het absolute minimale om te overleven
  • Fysiologisch nodig denk te hebben: het denkbeeldige minimale om te kunnen overleven (een betere buurt, sportschool, meer spaargeld)
  • Psychologisch nodig heb: dit zijn dingen waar ik echt van geniet en die mijn leven rijker maken (reizen bijvoorbeeld)
  • Psychologisch nodig denk te hebben: zaken die mijn ego voeden, zoals een mooie auto, groter huis, de nieuwste iPhone etc.

En dan nog de drive tot zelfactualisatie. Dit heeft vooral betrekking op mijn zoektocht naar meer financiële vrijheid, veel te willen leren, meer tijd te willen doorbrengen met de mensen om mij heen, andere mensen te helpen ook financieel onafhankelijker te worden etc.

Geld vervult dus meerdere rollen in mijn leven en ik ben als mens niet ongevoelig voor upgrades, “lifestyle inflation” en het geld uitgeven aan dingen die mij beter doen voelen – dat is menselijk.

En er is wat mij betreft ook niets mis met iets te willen, zonder dat je het écht nodig hebt. Geld uit te willen geven om een fijner leven te kunnen hebben, dan het absolute minimum. Ook ik wil genieten van het leven en daar zijn nou eenmaal (vaak) kosten mee gemoeid.

Maar ik ben me door dit gedachte-experiment wel meer bewust van mijn behoeften en de daarbij horende redenen waarom ik geld wil/moet verdienen.

Er zit een verschil in wat je echt nodig hebt en wat je nodig denkt te hebben. En wat dat dan moet kosten. Je hebt minder nodig dan je denkt, maar daar dien je wel eerst bewust van te zijn.

Ik hoop dat dit artikel jouw nieuwsgierigheid ook heeft geprikkeld.

Deel via

1 Reactie

  1. Jacques
    15 december 2019 / 16:08

    Interessant artikel. De mens zal, volgens mij, altijd er naar streven om alle niveaus te kunnen effectueren. tenzij zich levensomstandigheden voordoen, meestal gedwongen, om bewust hogere niveaus niet na te streven. Ook als dit een vrijwillige keuze is, dan is er meestal toch een ‘omstandigheid’, die tot deze ‘keuze’ leidt. Niets menselijk is de mens vreemd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *